İçeriğe geç

Bilgi kaynağı

VPN ya da indirme olmadan Wikipedia erişim engelini kaldırın

Bulunduğunuz ağ engellese bile Wikipedia TrickyBird üzerinden açılıyor. Adresi başlatma kutusuna yapıştırın, Başlat’a basın; madde aynı tarayıcı sekmesinde kendi adreslerimizden biri üzerinden yüklenir; o adres Wikipedia’nınkini olduğu gibi yazılmak yerine kodlanmış hâlde taşır.

Engel genellikle sizin yönetmediğiniz bir ağda durur: bir ofis güvenlik duvarı, halka açık bir Wi‑Fi filtresi, birkaç ülkede internet sağlayıcısının kendisi. O ağlardaki cihazlar da çoğu zaman ağ kadar kapalıdır; yükleyici çalıştırmanın yolu yoktur ve uygulamayla başlayan her tavsiye orada biter. TrickyBird bunların hiçbirini istemez. Bir web sayfasıdır; onu açmak, başka bir sayfayı açmaktan farksızdır.

Wikipedia, proxy üzerinden en rahat açılan büyük sitelerden biri ve maddenin tamamı geliyor: metin, bilgi kutusu, görseller ve en alttaki kaynaklar; maddeyi açmanın nedeni de çoğu zaman o kaynaklardır. Site içinden arama yapmak da çalışıyor ve bunların hepsi hem bilgisayar hem telefon ekranı boyutunda görüntüleniyor.

Wikipedia için ne bekleyebilirsiniz

Bilgisayar ve telefon ekranı boyutlarında bir madde bilgi kutusu, görselleri ve kaynakları dâhil bir bütün hâlinde geliyor; site içinden arama da çalışıyor.

wikipedia.org ağınızda engelli mi?

Kontrol, wikipedia.org adresinden küçük bir dosyayı doğrudan sizin bağlantınız üzerinden ister; TrickyBird üzerinden geçmez. Ağınız bu isteği herhangi bir doğrudan ziyaret gibi görür.

Bizim adreslerimizden biri; sitenin adresi içine kodlanmış

Site hâlihazırda bulunduğunuz sekmede yüklenir ve bu adres her zaman aynı görünmez: bazen yalnızca rakamlardan ibarettir.

TrickyBird Wikipedia’yı nasıl açar?

Tarayıcınız TrickyBird ile konuşur, TrickyBird de sizin adınıza Wikipedia ile. Sayfayı getirir; HTML ve CSS’i her bağlantı, görsel ve stil dosyası wikipedia.org yerine kendi adresi üzerinden yönlendirilecek şekilde yeniden yazar ve sonucu sekmenize akıtır. Sayfada kalan küçük bir betik, sonra ne yaparsanız onu yakalar: bir maddeye tıklamayı, yeni bir aramayı, başka bir dile geçişi. O istekler de proxy üzerinden gider.

Sonuç şu: tarayıcınız wikipedia.org’a bağlanmaz, istekleri kendi adreslerimizden birine gider ve Wikipedia, IP adresiniz yerine TrickyBird’ün sunucusunun bağlandığını görür. MediaWiki sayfalarını sunucuda kuruyor ve önlerine bir bot denetimi koymuyor; burada aşılacak sıra dışı bir şey yoktu.

Wikipedia’da şu anda neler çalışır?

Okuma, hem de bir bütün hâlinde. Bir madde bilgi kutusuyla, görselleriyle ve kaynaklarıyla geliyor; kontrol etmeye geldiğiniz bir kaynak, kontrol edebileceğiniz yerde duruyor. Arama kutusu ve sonuçları da çalışıyor, yani birinin gönderdiği bir bağlantı yerine yarım yamalak hatırladığınız bir ifadeden yola çıkabilirsiniz.

Bu sayfaya gelenlerin çoğunun aradığı da bu sayede karşılanıyor: doğrulanacak bir kaynak, bakılacak bir konu, ağın açmadığı bir referansı gerektiren bir ödev. Dar bir ekranda da madde, monitördeki sayfanın aynısıdır.

Wikipedia neden engellenir?

Ücretsiz bir ansiklopedi için tahmin edeceğinizden daha sık filtreleniyor. Okullar ve iş yerleri onu bant genişliği ya da bir avuç belirli madde yüzünden engelliyor ve filtre, sakıncalı bulduğu sayfalar yerine sitenin tamamına duvar örüyor. Birkaç ulusal internet sağlayıcısı da filtreliyor. Aynı kategori kuralları haber sitelerini süpürüyor; BBC aynı ağda bu yüzden sık sık erişilemez oluyor.

TrickyBird’ün buradaki işi dar. Ağınızın engellediği herkese açık bir siteye ulaşır, IP adresinizi Wikipedia’dan uzak tutar ve ağınıza TrickyBird’e giden bir bağlantı bırakır, o bağlantı üzerinden hangi siteyi açtığınızı ise göstermez. Ulusal bir denetim sistemini yenmek için bir araç değildir ve yaptırım uygulanan bir bölgeden kullanım için sunulmaz.

Sorular

Bir ağ Wikipedia’yı neden engellesin?

Genellikle yasa değil, bir filtre kuralı yüzünden. Ağlar Wikipedia’yı bant genişliği ya da birkaç belirli madde yüzünden engeller ve sonunda sitenin tamamını kapatır; az sayıda ulusal internet sağlayıcısı da filtreler. Kendi ağınızın engellediği herkese açık bir siteye ulaşmak genellikle o ağın kabul edilebilir kullanım politikasıyla ilgili bir sorudur, o yüzden TrickyBird’ü kullanmadan önce bu politikaya bakmakta yarar var.

TrickyBird üzerinden Wikipedia’da arama yapabilir miyim, yoksa yalnızca bağlantı mı açabilirim?

İkisi de olur. Arama kutusu ve sonuçları proxy üzerinden görüntüleniyor, yani birinin elinize tutuşturduğu bir bağlantı yerine yarım yamalak hatırladığınız bir ifadeden başlayabilirsiniz. Bir sonuca tıklamak ya da maddenin içindeki kaynakları ve diller arası bağlantıları izlemek çalışmayı sürdürüyor, çünkü sayfadaki betik her isteği TrickyBird üzerinden geri yönlendiriyor. Genel bir aramadan başlamayı yeğlerseniz, DuckDuckGo da TrickyBird üzerinden açılıyor.

Telefonda ya da uygulama kuramadığım bir cihazda çalışır mı?

Evet. TrickyBird’ün bir tarayıcı sekmesinden başka bir şeye ihtiyacı yok: sizden ne bir uygulama ne de yönetici hakkı ister. Wikipedia adresini yapıştırırsınız ve ansiklopedi hâlihazırda açık olan sekmede yüklenir. Maddeler bilgisayar ve telefon ekranı boyutlarında denendi, yani yönetilen bir dizüstü ile bir telefon aynı sayfayı gösteriyor.

Wikipedia’da okuduklarım gizli kalır mı?

Wikipedia, IP adresiniz yerine TrickyBird’ün sunucusunu görür; ağınız da Wikipedia yerine TrickyBird’ü görür. Hangi maddeleri açtığınız kaydedilmez ve bir geçmişin bağlanabileceği bir hesap yoktur. Uç sunucu, IP adresinizin kısaltılmış hâlini ve hedef ana makine adını en fazla 48 saat tutar.

Wikipedia sitesini şimdi açın

Düğmeye basın, site bu sekmede açılır. Bir şey kurmanız ya da hesap açmanız gerekmez.